فروشگاه محصولات آموزشی و سرگرمی

فروشگاه اینترنتی دانش لند | خرید کتاب کمک درسی | خرید بازی فکری | خرید کتاب کودک و نوجوان

کتاب کمک آموزشی و عمومی | بازی فکری | چند رسانه ای

پیشنهاد ویژه
183/00

پیدایش و سقوط بزرگ بزرگ ترین دریاچه جهان

خلاصه:

دریاچه باستانی پاراتتیس که روزی بزرگ ترین پهنه آبی زمین بود، بر اثر تغییرات اقلیمی کوچک شد و علاوه بر موجودات آبزی، روی تکامل جانوران خشکی پیرامون نیز تاثیر گذاشت.

پیدایش و سقوط بزرگ بزرگ ترین دریاچه جهان
انواع بردگیم و بازی های رومیزی کتاب های تست آزمون سراسریتخفیف کتاب های گاج و کلاغ سپیدآموزش نرم افزارهای تخصصی و کاربردی منابع آزمون تیزهوشان و مدارس نمونهمنابع آزمون کاردانیانواع بازی های ساختنی و لگو انواع بازی های کارتی دی وی دی های آموزشی کمک درسی کتاب های داستان برای نوجوانان و کودکان کتاب تست کنکور هنر
حدود ۱۲ سال پیش و هنگامی که صفحات قاره ای به هم برخورد کردند، فقط موجب ایجاد کوهستان های جدید در اروپای مرکزی نشدند؛ بلکه «بزرگ ترین دریاچه شناخته شده جهان» را نیز ایجاد کردند. این پهنه آبی عظیم (دریاچه پاراتتیس) میزبان گونه هایی مانند کوچک ترین نهنگ های جهان شد که در منطقه دیگری یافت نمی شوند.
دو مطالعه جدید نشان می دهند که دریاچه پاراتتیس چگونه شکل گرفت و چگونه تغییراتی که پیرامون آن اتفاق افتاد، به پیدایش فیل ها، زرافه ها و دیگر پستاندارانی که امروزه روی زمین پرسه می زنند، کمک کرد. دن پالچو، دیرینه اقیانوس شناس دانشگاه سائوپائولو و همکارانش، به منظور ایجاد جدول زمانی این تغییرات، سرنخ های حاصل از سوابق فسیلی و زمین شناسی را در کنار هم قرار دادند.
دریای باستانی پاراتتیس در بیش ترین وسعت خود از کوه های آلپ شرقی تا قزاقستان کنونی امتداد داشت و بیش از ۸/۲ میلیون کیلومتر مربع را در بر می گرفت که طبق گزارش پژوهشگران در مجله Scientific Reports، منطقه ای بزرگ تر از دریای مدیترانه امروزی است. براساس برآوردها، دریاچه مذکور حاوی بیش از ۷۷/۱ میلیون کیلومتر مکعب آب بود؛ بیش از ۱۰ برابر حجم آبی که اکنون به طور لکی در تمامی دریاچه های آب شیرین و آب شور زمین وجود دارد.
اما تغییرات اقلیمی موجب شد دریاچه در طول عمر ۵ میلیون ساله خود حداقل چهار بار کوچک شود و سطح آب آن بین ۶۵/۷ تا ۹/۷ میلیون سال پیش تا ۲۵۰ متر کاهش پیدا کرد. در جریان بزرگ ترین دوره کوچک شدن، دریاچه یک سوم آب و بیش از دو سوم مساحت سطحی خود را از دست داد. این امر موجب تجمع شوری آب در حوزه مرکزی شد که از حدود یک سوم شوری اقیانوس های امروزی، به سطح برابر شوری آب دریا رسید.
این تغییرات موجب از بین رفتن بسیاری از گونه های آبزی از جمله گونه های بسیاری از جلبک های تک سلولی و دیگر موجودات کوچک شناور در آب شد. موجوداتی که می توانستند در آب شور زنده بمانند از جمله برخی نرم تنان، باقی ماندند و وقتی دریاچه در دوره های مرطوب گسترش پیدا می کرد، رونق پیدا می کردند.
طولی نکشید که پاراتتیس به زیستگاه گونه های مختلفی از نرم تنان، سخت پوستان و پستانداران دریایی تبدیل شد که در هیچ جای دیگری روی زمین یافت نمی شوند. پاول گلدین، زیست شناس موسسه جانورشناسی اشمالهاوزن آکادمی ملی علوم اوکراین که در پژوهش مشارکتی نداشتن، می گوید بسیاری از نهنگ ها، دلفین ها و فُک ها که در آن جا زندگی می کردند، نسخه های مینیاتوری جانورانی هستند که در دریاهای باز یافت می شود.


 
گونه ای نهنگ Cetotherium Riabinini که سه متر طول داشت (یک متر کوتاه تر از دلفین های پوزه بطری امروزی)، کوچک ترین نهنگی است که در سوابق فسیلی یافته شده است. اندازه کوچک جثه ممکن است به این حیوانات کمک کرده باشد تا با کوچک شدن دریاچه سازگار شوند.
مادلین بوهمه، زیست شناس دانشگاه توبینگن آلمان، می گوید تغییرات اقلیمی که موجب کوچک شدن دریاچه شد، تکامل جانوران خشکی را نیز تحت تاثیر قرار دارد. به گفته وی، با کاهش سطح آب، سواحلی که تازه تشکیل شدند به علفزار و مراکزی برای تکامل تبدیل شدند.
اخیرا بوهمه و همکارانش روی سوابق زمین شناسی غرب ایران تمرکز کردند که در آن رسوبات، تاریخچه تغییرات اقلیمی طولانی مدت را در خود جای داده است. براساس سوابق فسیلی، در نواحی شمالی پاراتتیس، اجداد گوسفندان و بزهای امروزی در کنار بزگوزن های ابتدایی پرسه می زدند و در مناطقی که اکنون غرب ایران است، در جنوب دریاچه، اجداد زرافه ها و فیل های امروزی رونق پیدا کردند.
در نواحی شمالی پاراتتیس، اجدا گوسفندان و بزهای امروزی در کنار بزگوزن های ابتدایی پرسه می زدند و در مناطقی که اکنون غرب ایران است، در جنوب دریاچه، اجداد زرافه ها و فیل ها امروزی رونق پیدا کردند.
براساس گزارش بوهمه و همکارانش که ماه گذشته در مجله Communications Earth & Environment منتشر شد، چهار دوره طولانی خشکی که بین ۲۵/۶ میلیون تا ۷۵/۸ میلیون سال پیش رخ داد، احتمالا این موجودات را وادار به مهاجرت به جنوب غربی آفریقا کرد و در آن جا به موجودات بسیار متنوعی تکامل پیدا کردند که ساوانای آفریقا به خاطر آن ها مشهور است.
پاراتتیس سرنوشت غم انگیزی داشت. این دریاچه حدود ۷/۶ میلیون تا ۹/۶ میلیون سال پیش زمانی که فرسایش باعث ایجاد خروجی در حاشیه جنوب غربی دریاچه شد، به سوی زوال رفت. این خروجی که احتمالا اکنون زیر آب های دریای اژه فرو رفته است، رودخانه کوتاهی ایجاد کرد که سرانجام به مدیترانه رسید.

منبع: ScienceMag
مترجم: شروین محمدی‌مقدم

ارسال نظر

ارسال نظر

5/5 0 0 0